Lieve mensen
Drie bijbelse figuren roepen ons vandaag toe: Jeruzalem Verheug U! de bevrijding
is nabij. Dat verwijst naar andere plaatsen in de Bijbel:
Ook Jesaja en Jeremia hebben gezegd: Verheug U dochter van Sion!
Ik vind dat ik jullie dat hier moet vertellen: het heeft mij ontzettend geraakt: Een paar maanden geleden heb ik iemand uit horen leggen dat het Griekse woord voor 'Verheug U" hetzelfde woord is waarmee -volgens Lucas- de engel Maria aansprak: 'Verheug U, Maria' Meestal wordt dat vertaald met 'Ave' of 'Wees Gegroet'.
De boodschap van Gabriël aan Maria is de slotaankondiging van het komende heil. Het is een boodschap bestemd voor het hele volk: een andere naam voor het volk Israël is: dochter van Sion, verwijzend naar de heilige berg Sion waarop Jeruzalem gebouwd is. Dochters van Jeruzalem: dat is iedereen die bij het volk Gods hoort, door afstamming of door geloof.
Hiermee is een sleutel gegeven naar veel teksten en gebeden uit de bijbel
die we terugvinden als liturgische teksten die ons plaatsen in een roeping:
Het oude volk dat er weet van heeft dat God Vader is en Redder.
Het nieuwe Godsvolk: allen die geloven in de Verlossing door Jezus: Wij dus,
worden opgeroepen Blij te zijn.
Ik wilde nog even wat terughalen uit de lezingen:
Op de voorkant van ons boekje staat niet alleen dat we blij moeten zijn,
maar ook dat onze 'vriendelijkheid' bij iedereen bekend moet zijn. Ik zelf
denk dat Paulus wist dat als er echte blijheid is, dit merkbaar is: het
uitstralende effect van een diepe blijheid om hun verbondenheid met God mensen
stralend en herkenbaar maakt.
Maar is 'vriendelijkheid' dan geen te slap woord. In mijn oude missaal staat 'goedheid', en in oude bijbels lezen we ook: 'minzaamheid'. Iemand vond dat het Sinterklaasfeest de laatste tijd meer in die geest gevierd is: geven uit gulheid, vaak zelfs anoniem geven; geen geven om er iets voor terug te krijgen.
Deze week zijn we allemaal door het nieuws geschokt. Onbegrijpelijk dat de laatste bezittingen die de Joden waren afgenomen als 'koopjes' zijn geveild en verloot: heling van gestolen spulletjes, al je haren staan er van overeind: hoe kan zoiets nu. En dan komt een zoon uit een uitgeplunderd gezin op de radio vertellen dat we moeten begrijpen dat de mensen in de jaren na de oorlog totaal geen houding konden vinden tegenover het onbevatbaar grote kwaad dat de holocaust was. Dat was Wallage, hij kwam niet op hoge poten met eisen tot teruggave, hij reageerde niet materialistisch, maar met de goedgunstigheid, met een erbarmen zoals we dat van God zelf mogen verwachten. Het was onbegrijpelijk mooi: zoals met het Hebreeuwse woord "chessed" 'goedgunstigheid' kan worden beschreven: verzoenend, erbarmend, goedgunstig.
Ja het woord 'vriendelijk' is te slap. Vriendelijk heeft soms iets uitsloverigs, terwijl goedgustigheid een woord is dat uitgaat van de kern van goedheid die in jezelf en in de ander is, wij zijn door God beminde mensen: er is een basis van vertrouwen: WE ZIJN OP WEG IN DEZE ZEKERHEID: WACHT MAAR, HET KOMT TOCH GOED.
Er staat dat we wel moeten bidden en God smeken: weten dat we uit ons zelf moeten worden bevrijd: de boeien van het egoisme kunnen we verbreken door ons biddend aan te sluiten bij de vrede die God ons wil geven. Dat vinden we ook terug in de lezing van Sefanja. Daar wordt onze bevrijding getekend: ons vonnis is vernietigd. Het oordeel dat we over ons afroepen door zelfgenoegzaamheid wordt verscheurd. Alle etiketten die we onszelf geven blijken dan waardeloos. Ieder die denkt dat hij weet hoe hij zelf aan God kan behagen draagt een vonnis: ieder die denkt aan het opvolgen van regels rechten te ontlenen: ieder die denkt in enig opzicht beter te zijn dan een ander is al in een valkuil gekomen waaruit hij gered moet worden. Als we God binnen onze muren toelaten, als hij degene is die kracht geeft aan onze handen, dan juicht God uit vreugde over ons.
Het is leuk in dit verband te kijken naar de mensen die bij Johannes de Doper
komen: onder andere tollenaars en zondaars. En ook even kijken naar zijn
adviezen: doodgewone naastenliefde, geven, delen, rechtvaardig zijn.
Bij Johannes geen etiketten-plakkerij.
De kern van de boodschap van Johannes is de aankondiging van de komst van de bruidegom. Ik vond in een boek van dominee Elderenbosch de volgende uitleg: Bij de Oosterse volken was het de gewoonte dat een weduwe trouwde met de broer van haar overleden man. Nu kwam het voor dat deze zwager om de een of andere reden niet zelf met zijn schoonzus kon trouwen. Dan kwam en plaatsvervanger, deze maakte de sandaal van de 'zwager' los en gaf daarmee te kennen dat hij met de weduwe wilde trouwen.
Johannes zegt: 'Ik ben niet waard de sandaal van Jezus los te knopen'. Hij wijst daarmee Jezus aan als bruidegom voor het verweduwde Israel dat geen koning en zelfstandigheid meer had. Later vinden we bij Johannes nog een verwijzing waarbij hij zegt dat Jezus de bruidegom is en Johannes noemt zich de vriend van de bruidegom: Hij moet groter worden zegt hij van Jezus en van zichzelf dat hij kleiner moet worden.
Voor mij is de weg door de advent het ingaan op de uitnodiging: 'De bruidegom komt: gaat hem tegemoet'.
Alle liederen uit ons boekje kunnen op die mogelijkheid worden bevraagd: God gaat in ons midden, horen we in het openingslied
We gaan in duisternis maar zullen groot licht zien! zingen we al een Kerstlied
vooruit.
Gods stem breekt de stilte niet, juist als ons hart stil is en in het diepste
donker, is die stilte Gods stem. Als we vrede vinden, als we als kinderen
zijn, horen we Gods naam in ons hart.
God riep hemel en aarde bij naam en zo waren ze er: zo worden wij geroepen,
daarom leven we .
Uiteindelijk zullen we lachen, juichen en leven.
Of we ons stil maken en zo op God wachten
Of we bidden door het zingen of reciteren van teksten
Of we als kinderen tot hun vader eenvoudig met God spreken:
Of we alleen maar verlangen ooit te kunnen bidden:
Er bestaan zoveel manieren om te bidden als er mensen zijn.
Ik geloof dat God een ding tot ieder van ons zegt:
VERHEUG JE: JIJ BENT DEGENE WAAR IK VAN HOUD
en wees daarom blij!
| Vervolg Liturgie
14-12-97 | Gastvoorgangers
|